Hai sản phẩm đều có thể ghi 10 g protein trên bảng dinh dưỡng nhưng cung cấp lượng axit amin thiết yếu tiêu hóa được rất khác nhau. Con số trên nhãn cho biết lượng protein; DIAAS giúp giải thích chất lượng phía sau con số đó.
Sự khác biệt này quan trọng vì cơ thể không thể tự tạo ra chín axit amin thiết yếu. Chúng phải đến từ thực phẩm, và một nguồn protein mạnh cần cung cấp các axit amin này theo tỷ lệ hữu ích.
Hiểu DIAAS theo cách đơn giản
DIAAS là viết tắt của Digestible Indispensable Amino Acid Score, có thể hiểu là Điểm axit amin thiết yếu tiêu hóa được. “Indispensable” là một cách gọi khác của “thiết yếu”.
Phương pháp này xem xét từng axit amin thiết yếu và đặt ra ba câu hỏi:
- Protein chứa bao nhiêu axit amin đó?
- Bao nhiêu được tiêu hóa tại đoạn cuối ruột non?
- Lượng tiêu hóa được này đạt mức nào so với mẫu tham chiếu tương ứng của FAO?
Axit amin thiết yếu có kết quả thấp nhất trở thành axit amin “giới hạn” và quyết định điểm cuối cùng. Nói cách khác, DIAAS không để những axit amin mạnh nhất che đi axit amin yếu nhất của một nguồn protein.
Điểm số có ý nghĩa gì?
DIAAS 100 nghĩa là sau khi tính khả năng tiêu hóa, protein đáp ứng mẫu tham chiếu đối với mọi axit amin thiết yếu. Điểm trên 100 nghĩa là ngay cả axit amin giới hạn cũng vượt mức tham chiếu đó.
Đây là một ưu điểm của DIAAS so với phương pháp PDCAAS cũ: DIAAS đánh giá riêng từng axit amin thiết yếu và cho phép điểm nguyên liệu vượt 100, nhờ đó thể hiện rõ sự khác biệt giữa các nguồn protein mạnh. Phương pháp này được khuyến nghị trong báo cáo chuyên gia của FAO về đánh giá chất lượng protein.
Tám nguồn protein được so sánh trực tiếp
Một nghiên cứu bình duyệt năm 2017 đã so sánh bốn nguyên liệu protein sữa và bốn nguyên liệu protein thực vật trong cùng điều kiện. Kết quả rất đáng chú ý:
| Nguyên liệu protein được thử | DIAAS | Axit amin thiết yếu giới hạn |
|---|
| Milk protein concentrate | 120 | Axit amin chứa lưu huỳnh |
| Whey protein concentrate | 107 | Histidine |
| Bột sữa gầy | 105 | Axit amin chứa lưu huỳnh |
| Whey protein isolate | 100 | Histidine |
| Bột đậu nành | 89 | Axit amin chứa lưu huỳnh |
| Soy protein isolate | 84 | Axit amin chứa lưu huỳnh |
| Pea protein concentrate | 62 | Methionine + cysteine |
| Lúa mì nguyên cám | 45 | Lysine |
Mẫu protein sữa cô đặc (MPC) đứng đầu với DIAAS 120. Cả bốn nguyên liệu sữa đều đạt ít nhất 100, trong khi bốn nguyên liệu thực vật nằm trong khoảng từ 45 đến 89.
Các con số này thuộc về những nguyên liệu cụ thể được thử, vì vậy không phải là điểm số chung cho mọi loại MPC, whey hay protein thực vật. Giá trị của phép so sánh nằm ở việc cả tám nguyên liệu được đánh giá trong cùng một nghiên cứu và cùng điều kiện.
Điểm DIAAS thấp hơn có ý nghĩa gì—và không có ý nghĩa gì?
DIAAS 62 không có nghĩa chỉ 62% lượng protein là hữu ích. Điểm này cho biết axit amin thiết yếu tiêu hóa được có tỷ lệ thấp nhất đạt 62% so với giá trị tham chiếu liên quan.
Các axit amin khác trong protein đó có thể hiện diện ở mức cao hơn nhiều, và thực phẩm có thể bổ sung axit amin cho nhau trong một bữa ăn hoặc cả ngày. Kết luận chính rất đơn giản:
Cùng số gam protein chưa chắc cung cấp cùng lượng của từng axit amin thiết yếu tiêu hóa được.
Vì sao điều này quan trọng với Yobeve?
MPC cung cấp phần lớn protein trong mỗi thanh Yobeve. Nguyên liệu này tạo nền protein sữa hoàn chỉnh với cả casein và whey—và kết quả DIAAS trong nghiên cứu đối chiếu cho thấy sức mạnh của lựa chọn đó.
Collagen thủy phân có hồ sơ axit amin khác và đảm nhiệm một vai trò riêng trong công thức thanh mềm. Hai nguyên liệu được kết hợp có chủ đích, trong đó MPC chiếm phần lớn và tạo nền axit amin thiết yếu hoàn chỉnh.
Áp dụng thông tin này khi chọn thực phẩm protein
Hãy nhìn xa hơn một con số ở mặt trước bao bì:
- Kiểm tra tổng lượng protein trong mỗi khẩu phần.
- Xác định nguồn protein hoặc hỗn hợp protein.
- Xem nguồn protein có cung cấp hồ sơ axit amin thiết yếu hoàn chỉnh hay không.
- Đọc phần còn lại của bảng dinh dưỡng, bao gồm năng lượng, đường, chất xơ, chất béo và thông tin dị ứng.
Kết luận
Số gam protein quan trọng, nhưng nguồn protein cũng quan trọng. DIAAS cho thấy lý do: phương pháp này đánh giá lượng tiêu hóa được của từng axit amin thiết yếu thay vì coi mọi nguồn protein giống nhau về dinh dưỡng.
Trong phép so sánh trực tiếp tám nguyên liệu, MPC đứng đầu với điểm 120. Đây là một lý do mạnh mẽ để Yobeve chọn MPC làm nguồn protein chính trong các thanh của mình.
